Monthly Archives: ઓક્ટોબર 2012

જન માનસે લખાણી થી…કાવ્ય.


જન માનસે લખાણી થીકાવ્ય.

================================================

એકતા અને અખંડીતત્તાના શિલ્પી ભારતના ભડવીર “સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ” ના

જન્મ દિને શત શત વંદન.

================================================



  

           ભારતના ભડવીર “સરદાર પટેલ “ યાદમાં…..


=================================================


” મુઝ નાવ પર દરિયાના કેટલા બધા ઘાવ છે


પણ તોફાનો સાથે લડવાનો મારો સ્વભાવ છે


નથી મારા દર્દની દુનિયાના હકીમો પાસે દવા


મારા શર પર એકતા ને અખંડીતાતાનો તાવ છે “


==================================================


ચરોતરના સાવજની હાક જગ આકાશે વખાણી થી 


ભલભલાનાં હાંજા ગગડાવે એવી વજ્જર વાણી થી …ચરોતરના.


અંગ્રેજ હકૂમતે ખેડૂત વિરોધી નીતિ લીટી તાણી થી


બારડોલી  દીધું ડોલાવી એવી ગાથા જગે ગાણી થી…ચરોતરના.


લોક લાડીલા જન હૈયે ‘સરદાર’ની છબી છવાણી થી


સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામે ગાંધી હાકલે લડત એવી મંડાણી થી…ચરોતરના.


ગાંધી આદેશે ઠુકરાવ્યું પ્રધાનમંત્રી પદ એ કહાણી થી


એકત્ર કરી રજવાડાં અખંડીત્તાની જ્યોત જલાણી થી…ચરોતરના.


સાદાઈ સેવા સમર્પણની અનેક ગાથાઓ ગવાણી થી


સરદાર ગૌરવ ગાથા વર્ષોથી જન માનસે લખાણી થી…ચરોતરના.


================================================


સ્વપ્ન જેસરવાકર

Advertisements

ચંદ્ર વ્યથા કથા….કાવ્ય


 

ચંદ્ર વ્યથા કથા….કાવ્ય


=================================================


                શ્રી ચંદ્ર દેવ  


 ( ચિત્ર બદલ ગુગલ મહારાજનો આભાર )


=====================================



ચંદ્રના પૂર્ણ ખીલેલું  સ્વરૂપને ચાંદની હરખાય  છે

સફેદ કિરણો દુધની જેમ જોઈ ધરતી મલકાય છે

શરદોત્સવમાં દુધ પોંઆની જયાફત ઉડાવાય છે

રંગ ભરી રાતોમાં સફેદ વસ્ત્રો ધરી રાસ રમાય  છે

ચાંદ આજ દુલ્હો બની સજી ધજી બધે લહેરાય છે

તારાઓ પણ તાળીઓ પાડી  એનાં ગીત ગાય છે 

છતાંય ચંદ્રના મનમાં રહેલો ખટકો ચાડી ખાય છે

મંગલ  સૂર્ય પર નહિ મારે ત્યાં આક્રમણ થાય છે

દેવોય કેવા દંભી છે  આ અવસરિયે સમજાય  છે

રાસ રમે અજવાળે ને નાનો મોટો કરતા જાય છે

બગીચો હોય તેમ અહીં બધા લટાર મારી જાય છે

ધરતીએથી નીલ આર્મસ્ટ્રોંગ પગલાં પાડી જાય છે

ડાઘ દિલ પર કે શીતળતાની કેવી મજાક થાય છે

‘સ્વપ્ન’ હૈયેથી આજે “ચન્દ્ર વ્યથા કથા” ગવાય  છે

=====================================


સ્વપ્ન જેસરવાકર

ગોદડિયો ચોરો…તા થા થા થે… ભવાઈ ( સત્તા સ્વયંવર )


ગોદડિયો ચોરો…તા થા થા થે… ભવાઈ ( સત્તા સ્વયંવર )

==========================================================

ભવાઈ વેશ બરાબરનો જામ્યો છે. અબાલ વૃદ્ધ યુવા અને મહિલાઓ પોતાનાં


આસન જમાવી ભવાઈ ખેલ ” સત્તા સ્વયંવર “ જોવા બેસી ગયા છે.


ખાંટુ નગરના મહારાજા ફાડુંસિંગ  મૂછો ચાવતા અને ચોરણો ઉંચો ચડાવતા ફરરર


ફરકતા પ્રવેશે છે . ચોરણો મોટો હોઈ વારંવાર ઉતરી પડે છે એટલે નાડુ પકડી રાખે છે.


મહારાજાનું પાત્ર અમારો  શાંતિલાલ દરજી ઉર્ફે ધ્રુતરાષ્ટ્ર  ભજવે છે સાથે દીવાનજીના


પાત્રમાં ગોદડિયો ભાથી ( ગોવિંદ ગોદડિયો)  ગોદડી વીંટાળતો ને ખૂણેથી ચાવતો પ્રવેશે છે .


ફાડુંસિંગ  કહે દેવોનજી ( દીવાનજી )પરથમ તો માતાજીનો ગરબો રૂમીઝુમીને ફરી લઈએ .


ચાલો તમારી વીજળીઓને હોંકારા દેકારા ને પડકાર કરી બોલાવો.


તા થા થા થે ઢોલ ને ભૂંગળો ને કાંસી જોડાંના  તાલથી આખું વાતાવરણ ગાજી ઉઠે છે.


ચાર પાંચ વીજળીઓ સ્ત્રી પાત્ર સ્વરૂપે હાજર થાય છે .એમણે ધૂમટા તાણી ગાય છે.


  ” હે ગોદડીયા રાજ રે અમને હોંકારા દીધા શા કાજ રે “


શણગાર સજીને બેઠીતી આજ કેવી રંગીલી છે સાંજ રે “


ગોદડિયા ભાથી કહે છે.


“વહાલી વીજળીઓ આજ રે ગાવા છે મા ચુંટણીના નાદ રે


ઝટપટ કાઢી નાખો લાજ ને  સંભળાવો ગરબાનો સાદ રે “


ગોદડિયા ભાથી જાહેરાત કરે છે મારા  વા’ લા હજ્જનો ને હ્ન્નારીઓ ને નાગાં ફરતાં ને


કુદતાં બાળકો કોઈએ ગરબામાં સીટી મારવી નઈ કે ગરબાનું અપમોન કરવું નઈ.


“હોન્તીથી  હોભારવાનું વચે ભાંભરવાનું  નઈ .તમને હઉને ચટણી માના હોગંદ.”


( શાંતિથી સાંભળવાનું વચ્ચે બોલવાનું નહિ . તમને સહુને ચુંટણી માના સોગંધ )


ઢોલ નગારાં ભૂંગળો ને કાંસી જોડાની રમઝટે મા ચુંટણી મૈયાનો ગરબો જામે છે.


તાક…ધીન..થા..થા …થે ના હોંકારા દેકારા ને પડકાર સાથે ગરબો શરુ થાય છે.


ગોદડીયા ભાથી ગરબો ગવડાવે છે ને વા’લી વીજળીઓ ગરબો ઝીલે છે.


મા ચુંટણી તે પંચથી ઉતર્યા ને મા ચુંટણી મા


મા પરવરિયાં ગુજરાત રે મા ચુંટણી મા


મા ગાંધી ગુજરાત શોભતું રે મા ચુંટણી મા


મા ગાંધી, સરદાર ગાથા ગાતું  રે  મા ચુંટણી મા


મા ગાંધીના નામે નગર વસાવિયું રે મા ચુંટણી મા


મા ગાંધીનગર બન્યું છે ગાંડીનગર  મા ચુંટણી મા


મા ગાંડીનગરનાં હાત હેક્ટર  રે ચુંટણી મા  ( હાત- સાત == હેક્ટર- સેક્ટર )


મા હાતે હેક્ટરમા બગલા ને બાગ રે મા ચુંટણી મા ( બગલા – બંગલા )


મા હેકટરે હેક્ટરે વસતા ઓંધીકારી રે મા ચુંટણી મા ( ઓંધીકારી – અધિકારી ..કામને ઊંધું કરે તે )


મા એક હેક્ટરમા વસતા પરધોન રે મા ચુંટણી મા


મા “ઘેર ખાવું ને ઝેર ખાવું “એમનો સીધોન્ત રે મા ચુંટણી મા (સીધોન્ત – સિધ્ધાંત )


મા એતો હચીવાલયમા હરવરતા રે મા ચુંટણી મા ( હચીવાલય – સચિવાલય, હરવરતા – ફરતા)


મા ધોરા  ડગલા ને કારાં કોમ રે મા ચુંટણી  મા  ( ધોરા -ધોળા , કારાં – કાળાં, કોમ-કામ )


મા મફત રેવું ને મફત ખાવું ને મલે તે તોડી ખાવું રે મા ચુંટણી મા ( રેવું -રહેવું )


મા હવે ડાયી ડાયી વાતો કરશે રે મા ચુંટણી મા ( ડાયી – ડાહી )


મા વાયદુ ને વચનું ની કરશે લંગાર રે મા ચુંટણી મા ( વાયદુ- વાયદા , વચનું – વચનો )


મા તમે તો મારા સો ને ઉં તમારો સુ કેશે રે મા ચુંટણી મા (સો-છો, ઉ -હું , સુ -છું, કેશે-કહેશે )


મા મત હારું હોગંદ ખાશે ને ખવડાવશે રે મા ચુંટણી મા ( હારું-સારું ,હોગંદ-સોગંદ )


મા જીતી ને નાહશે ગાંડીનગર પોચ વરહે પાસા દેખાય રે મા ચુંટણી મા (પોચ -પાંચ ,પાસા-પાછા )


મા ખમા ખમા ખમા તમારો આ ચેટલો છે પરતાપ રે મા ચુંટણી મા ( ચેટલો- કેટલો )


આમ રૂમીઝુમી ને  ગરબો પૂરો થાય છે.


તા..થા..થા થા..થા..થે.થે.તાક.ધીન.તક.તા.થા…થા… થે..થા..થા..થે…થે તાક ..ધીન..તાક 


મહારાજા ફાડુંસિંગ કહે  દીવાનજી ગોદાડિયા મને ઝંઝાનાવો ( જણાવો ) કે …કે…કે કે..પપપપન.આઆ


આપણા રાજમાં આ હંધુંય ( બધુંય) સુ  ( શું )ચાલી રયું છે .


દીવાનજી કે ( કહે ) “બાફું (બાપુ) આ નોની ( નાની )ગાડી ને જેમ જીભડી ( જીભ ) ચ્યમ (કેમ)

લબકારા મારે સે .” (નોની ગાડી – મીટર ગેજ)


“આપણા આ રાજમો (રાજ્યમાં ) એક ક્રોધસિંગ કડકસિંગ નામનો હુબો (સુબો) છે.”


” એ વની વનીનાં ( જાત જાતના ) લૂગડાં (કપડા ) પેરે સે. ભાતની દેહી (દેશી)ને પરદેહી (પરદેશી)


ફળિયાં ( પાઘડીઓ ) પેરે સે ( પહેરે છે )”


ત્યાં જ હાયરન ( સાયરન)  વાગે સે ને કાળાં લૂગડાં પેરેલા  ( પહેરેલા) બંધુકો લઈને દહ (દશ)


બાર ચેતક કમાન્ડો અને પાછળ પોલીસની ગાડીઓ પ્રવેશે છે.


આ કાળાં  કપડા પહેરેલા કમાન્ડોની પાછળ પોલીસ જોઇને ગામના બાળકો મહિલાઓ અને વડીલો


ભવાઈ વેશ જોવાનો પડતો મેલી નાસભાગ કરી મુકે છે.


ગોદડિયો ભાથી કહે ભઈઓ ( ભાઈઓ ) ને બુનો ( બહેનો ) બેહી ( બેસી) જાવ ગભરાવ નહિ .


છોકરા કહે ” ભાથી ભઈ આ કાળા કપડાંવાળા ડાકુઓ પાછળ પોલીસ પડી છે .”


આ ડાકુઓ ગામ લૂટવા આવ્યા છે કે શું ?


ફાડુંસિંગ કહે અલ્યા દીવોન ( દિવાન )આ હંધુય સુ સે એ હમજાય.


ગોદડિયા ભાથી કહે “આપણી સનેમા (સિનેમા )વાળાએ ડાકુઓ માટે કાળો પહેરવેશ બતાવે રાખ્યો છે.


એટલે પ્રજા કાળા કપડાંવાળાને ડાકુ હમજે ( સમજે) છે .”


અને પાછળ પોલીસ હોય તો પોલીસ એમની પાછળ પડી છે એવું જનતાના મનમાં ઠસી ગયું છે.

” જોકે હવે તો આ ધોળા લૂગડાં વાળાય  ડાકુથી કમ નથી  “.


પેલા બંધુક ને કારતુસ બે જ  રાખે ને માલ લુંટી  જાય .


આવડા પરધાનો તો લુંટે પણ  ” પેન, પટાવાળો ,પી.એ. અને પત્ની એમ મળી પાંચ જણા  લુંટે.”


(પેનથી લખે,પટાવાળો ને પીએ કટકી માંગે. પત્ની ઘરવખરી ને દાગીના માગી લે )


એ બધાની પાછળ  પ્રદેશના સૂબાની ગાડી ભોં  ભોં ભોં  કરતી ઝપઝપાટ  પ્રવેશે છે. 


ભાથી કહે બાફું ( બાપુ )આ પ્રદેશ હુબા( સુબા) છે “એમનું નામ ક્રોધસિંગ કડકસિંગ છે.”


“એ પરધાનું ને ફફડાવે સે. જો ઈમનો ફોનું આવે તો પરધાનું  કેવડાવે  કે પરધાન ઝાઝરુમાં ગીયા સે” .


“ઘણા પરધાનું તો ફોનું  ( ફોન ) પર કુરનીશ બજાવતા હોય છે .”


ફોનુંમાં  હા સાયેબ હા સાયેબ ને કેડેથી વાંકા વળી સલામું કરતા જાય .


હંધાય (બધાય ) વૈવટ ( વહીવટ )મા એમને પુચવા (પુછવા ) જવું પડે.


હંધીય જગાએ એ ટેમ ( ટાઇમ ) કરતા મોડા જ પુગે ( પહોચે )


માનવ મેરામણ ( મહેરામણ) જોઇને એ ખીલે. એ ભાષણ ભરડે પણ બીજા કોઈએ ભરડવાનું નઈ (નહિ)


મોટા મોટા સાયેબો ( સાહેબો- અધિકારીઓ )એમને પગે લાગે.


એમને હંધાય ફાળીયાં  ( પાઘડી ) પેરાવે (પહેરાવે )


 ” હમાજો ( સમાજો ) કાયર કરતા ( કાર્યકર્તા )
ભાત ભાતની પાઘડીયો પેરાવે .”

પણ એ કોઈ દિ  ” પા – ઘડી “ કોઈની પાંહે ( પાસે ) ના બેહે (બેસે )


થાક..ધીન..ધીન..થા..થા..થા.થે…..થે..થે થે ભાથી નાચે છે.


ગોદડિયા ભાથી જાહેરાત કરે છે આગળનો ખેલ શક્કરવારે ( શુક્રવારે )


જે માતાજી. જે માતાજી. તા થે થા તા તા થા થા થે થે તા તા થે થે થા થા થે

હાટકો-

“ચુંટણીયો રંગ તને લાગ્યો લ્યા ગુજરાત ચુંટણીયો રંગ તને લાગ્યો રે લોલ “

======================================================


સ્વપ્ન જેસરવાકર

લખવાનું હવે મુકો ને ? હાસ્ય કવિતા


આ લખવાનું હવે મુકો ને ? હાસ્ય કવિતા

==================================

આ રચના લેખક પતિ અને પત્નીના સંવાદ રૂપ

કલ્પના કરી છે . આશા છે કે આપને ગમશે

.

સર્વે મિત્રો અને બહેનોને દશેરાની શુભ કામના

===================================

રાગ== ઝટ જાવો ચંદનહાર લાવો… ( ફિલ્મ= અખંડ સૌભગ્યવતી )

==============================================


હે ઉઠો ને ઓ ગોદડિયાજી રાજ રે…આ  લખવાનું હવે મુકો ને ?
તમે તો કરોને કાંઈ કામકાજ રે… આ લખવાનું હવે મુકો ને ?
હે સાહિત્યની તને નહિ  સમજ રે… આ લખવાનું નહિ મુકું .
ને સાહિત્યથી મળે અનેરો  સ્વાદ રે… આ  લખવાનું નહિ મુકું .
હે કલમથી કસાડીયા ના બને ને શબ્દથી સેન્ડવીચ
સુરનો સલાડ ના બને મારે ખાવી બરીટો સાથે ચીઝ રે …લખવાનું હવે મુકો ને ?
હે અક્ષરથી શબ્દ બને ને શબ્દથી  સરજાય છે ગીત
સૂરનો સ્વાદ લાગી જાય તો બની જાય સંગીત રે… લખવાનું નહિ મુકું .
હે પ્રાસમાં પીઝા ના બને ને ટુચકાથી ટાકો બેલ
ગતકડાંથી ગુલાબજાંબુ ના બને ને ભાવથી ભેલ રે  ….લખવાનું મુકો ને ?
હે રાગના રોટલા ભલા ને  કલમથી સર્જાય કઢી
ફાસ્ટ ફૂડને ભુલાવે એતો વિદેશમાં ય દાઢે ચડી રે ……લખવાનું નહિ મુકું.
===================================================
સ્વપ્ન જેસરવાકર

ગોદડિયો ચોરો…સત્તા સ્વયંવર..તાક ધીન તાક…ભવાઈ


ગોદડિયો ચોરો…સત્તા સ્વયંવર..તાક ધીન તાક…ભવાઈ

=====================================================

ગોદડિયો ચોરો જામ્યો છે . ગુજરાતમાં નવરાત્રીના પાવન પર્વમાં માં અંબા

આરાસુરીનાં ગુણગાન અબાલ વૃદ્ધ રૂમીઝુમીને ગરબે ઘૂમી ગાય છે.

અવનવા વસ્ત્રો ને વેશ પરિધાનની  અનેરી હોડ જામી છે.

કનું કચોલું ને ગોરઘન ગઠ્ઠો  જાણે ભૂંગળો વગાડતા ગરબે ઘૂમતા હોય તેવા

અંદાઝમાં રુમતા ઝૂમતા પ્રવેશી રહ્યા છે.

ગોરઘન ગઠ્ઠો કહે અલ્યા ગોદડિયા જો આ ચુંટણી સંગ્રામને જો તું ભવાઈ વેશમાં

આલેખન કરી સમજાવે તો તને ખરો ભાયડો માનું ?

મેં કહ્યું ચાલો ત્યારે આજે ચુંટણીનો ભવાઈ વેશ કાઢી જરા ગમ્મત કરી લઈએ.

એક મોટા નગર જેવા ગામમાં એક ભવાઈ ટોળી પ્રવેશે છે . ગામની ભાગોળે

આવેલા ગામ ચોરામાં આવી પાણી પી દશેક મિનીટ વિશ્રામ લે છે.

પછી એ ભવાઈ ટોળીના નાયક અને બીજા નરઘાં ને ઢોલ સાથે ભૂંગળો લઈને

ચોરાના ઓટલા પર આવી  મા મહાકાળી, મા અંબા , મા ભવાની, મા ખોડીયારની

જય બોલાવી ભૂંગળો અને કાંસી જોડાં અને ઢોલકના તાલથી પોતે ગામમાં પ્રવેશી

ગયાની જાણ ગામલોકોને કરે છે.

ભૂંગળોના મીઠા સુર અને ઢોલકની તાક  ધીન તાક સાંભળી ગામના જુવાનીયા અને

બાળકો  ભેગા થઇ જાય છે. કોઈ પાણી તો કોઈ લાકડા તો કોઈ સીધાની વ્યવસ્થા કરે છે.

સાંજે ચાંદની ચોકમાં બે વળીયો  ઉભી રોપી ને બે વાંસ બાંધી નાનો મંડપ તૈયાર  કરી

બાજુના ઘેરથી વીજળી રાણીની વ્યવસ્થા કરી ભવાઈ વેશની તૈયારી  થઇ જાય છે.

રાત્રીના સમયે ગામના વડીલ માતાઓ બહેનો બાળકો અને વૃધ્ધો હકડેઠઠ  ચાંદની ચોકમાં

બિછાનું કે કોથળા અને ચાદરો પથારી ભવાઈ વેશ જોવા ઉમટી પડે છે.

ભવાઈ વેશની શરૂઆત ગજાનન  ગણપતિ દાદાની સ્તુતિ દ્વારા થાય છે.

  ” હે દુદાલો દખ ભંજનો ને હદાય બાળે વેશ

     પરથમ પેલા હમરીએ ગોઉરી પુત્ર ગણેશ “

ત્યાં જ સુત્રધાર રૂપે નારણ શંખ પ્રવેશે છે ને ગાય છે .

” હે મારા મીતર ગોદાડિયા ભાથી ( વિદુષક – રંગલો ) ને આવતાં કેમ લાગી વાર રે ?”

” વેલેરો આવને ઓ ગોદડિયા ભાથી વે’લો વે’લો અહિયાં મારને …હે ભાથીડા વે’લો આવને .”

ભૂંગળો ને ઢોલકના ગડગડાટ વચ્ચે ગોદડિયા ભાથી પરવેશ કરે છે.

હે માર મિતર શંખજી ” હેનો ક્યારનો બરાડે સે ?. હું વરગ્યું સે ?”

શંખજી કહે આલ્યા ગોદડિયા ભાથી તારી વા ‘ લી વીજળીઓ ચ્યાં ચમકવા ગઈ સે !

ગોદડિયા ભાથી લલકારે છે

” હે વા’લી વિજરી ને આવતાં ચ્યમ લાગી વાર રે ?”

ચાર વિજરી ( સ્ત્રી વેશે ) પધારી ગાય છે .

  “સ્વામી અમે સજવા ગ્યાતાં શણગારે .”

ભાથી કહે  “તમે શણગાર છો કે શણગારની વખારો છો “?

સુત્રધાર કહે જો લ્યા ભાથી આજની રંગભૂમિ પર ” સતા સ્વયંવર “ નામનો ખેલ ભજવી

બતાવી જનતાને ખુશ કરવાની સે .

ગોદડિયા ભાથી કહે “વાંઢો નઈ વાંઢો નઈ ( વાંધો નહિ ) જોઈ લો તારે ભાયડાના ભડાકા”

“હત્તાની ભવાઈ ( સત્તા )ના ભડાકા ને કડાકાથી આ ચોક આખો હલી ઉઠશે .”

“મર્દ મુછાળા પેટપકડીને ગોઠીયું વળી જાહે ને આ છોકરાં હાહા ને હી હી કરશે.”

સુત્રધાર શંખજી કહે આ સંધુય તો ઠીક પણ કાલે હવારની આપણા ભવાયા ભાઈઓને હારું

સા- પોણી ( ચા પાણી ) નો બંદોબસ્ત તો કરવો પડશે ને ?

ગોદડિયા ભાથી કહે આ હૂં બોલ્યા તમે સા પાણી હાઠે પાકા ભોજન લાડવા પાણીનો હંધોય

બંદોબસ્ત તો ચ્યારનોય કરી મેલ્યો છે.

શંખજી સૂત્રધાર કહે આ આપણો ભડલો ભૂતડો  પૂસે સે  ( પૂછે છે ) ચ્યમનો (કેમનો)કરી મેલ્યો સે !

ગોદડિયા ભાથી કહે હોંભરો ( સાંભળો ) હમણાં થોડાક મઈના (મહિના ) પેલાં ( પહેલાં ) એક

કાયર કરમ ( કાર્યકમ ) જોર હોરથી આખા ગુજરાતમો ગાજેલો ઈ ( એ) ખબર સે ને ( છે ને )

ભડલો ભુતડો કે  ( કહે ) અલ્યા ભાઠી  (  ભાથી )  ચિયો ( કયો ) કાયર કરમ ?

ગોદડિયા ભાથી કે ( કહે ) ” હાંભરો લ્યા ખબુચીયા હાંભરો “

અમણાં ” ઢણ દોન ” ( ધન દાન ) નામનો એક કાયરકરમ એક પાર્તી વારાયે રાખ્યો તો ખબર છે ને ?

” ઈ કાયર કરમમા ચઈ  ચેતલાય ( કેટલાય ) ખબુચીયાને લેર પોણી ( લહેર પાણી ) ને લાકડા હાથે ( સાથે )

ચા પાણી દાળ શાક ચોખાનો હગાવડ ( સગવડ ) થઇ જીયો ( ગયો )સે “

 ” અરે ચેટલાયે ( કેટલાયે ) તો ફટફટિયા વ્હાઇ લીધાં તો ચેટલાયે નવા સધરા ને લેંઘા હિવાડાયા ( સીવડાયા)”

“કોઈ બીજી પાર્તી કોયલા ચારે ( ચાળે ) સે ” તો જમીનો વેચે સે ને  ગોટારા ( ગોટાળા )ના ગરબે ઘૂમે સે “

“અમણાં  કે ‘ જરી ( કહે જરી == કેજરી )નો વાલ ( વાલ્વ ) ખુલી ગયો સે બરાબરનો ખુલ્યો સે એટલે એ

વાધેરાને ( વાઢેરા ) વલોવે સે ને હલમાનને  (ખુર્શીદ )હલાવે સે .એની વડે  સે સોધયા ( મનીષ સિસોદિયા ) ને

વિશ્વાસનો કુમાર ચડ્યા સે તે  ના  તઈણ ( નીતિન ) ગડકરીનું હોડકું બરાબરનું હલાવે સે .”

મારું વાલુ આપણા જેવું  “આ બીજું તોરું ( ટોળું ) સે એ હંધાયનાં ફુલેકાં બરોબરના ફેરવે સે “

એટલામાં વા’લી વીજળીઓ રૂમીઝુમીને ગાય છે .

” ચાલો પ્રીતમજી ચાલો રસીકવર રસોઈ જમવાને કાજ  
 
  ગામમાંથી માગી તાગીને લાવ્યા લોને જમવાનો સ્વાદ “

ગોદડિયા ભાથી લાંબે લહરકે ઠેકડા મારતો જાય છે ને ગાતો જાય છે .

” એ તારી રસોઈને હૂં રે કરું મારે જવું છે નવી ને ઘેર

   જૂની તો જમરા જેવી જ લાગે નવી સાથે ના કરું વેર “

વીજળીઓ કુદતી જાય ને ભાથીને ધક્કે ચડાવતી જાય છે.

ભાથી અને વીજળીઓ એક એક લીટી ગાય છે ને નાચતા જાય છે .

ભૂંગળોને ઢોલકની થાબ બરોબરની રંગે ચંગે જામી છે.

વીજળીઓ –વા વા મારા સ્વામી છો છોગાળા

ભાથી – છઈએ અમે રૂપાળા રૂપાળા

વીજળીઓ- છો તમે કાજળથી કાળા

ભાથી – ના કરશો તમે ચાળા

વીજળીઓ- ચાળા કરવાની હજાર વાર

ભાથી – પછી તું તો માર ખાઇશ રે માર

વીજળીઓ – તો તો હૂં મારે મૈયર જઈશ

ભાથી – તું મૈયર જઈશ તો હૂં મારે હાહરે જઈશ.

ભાથી ને વીજળીઓ દોડતા પડદા પાછળ જતા રહે છે.

( આગળની ભવાઈ હવે પછીના હપ્તામાં રજુ થશે.)

હાટકો –

જૂની સાખી …….

” હે અર્જુન પૂછે કૃષ્ણને  રે પ્રભુ તમારો વાસો ક્યાંય

તુલસી પત્રે , પીપળે ને મારા હરિજન હોયે ત્યાંય “

નવી સાખી………

“પ્રજા પૂછે પરધાનને રે તમારી નજરો  હોયે ક્યાંય

કટકી કોભાંડ ને ખુરશી જ્યાં ભ્રષ્ટાચાર કરાય ત્યાંય  “

==================================================

સ્વપ્ન જેસરવાકર

ગોદડિયો ચોરો…ચુંટણીનો ચકરાવો – ૧


ગોદડિયો ચોરો…ચુંટણીનો ચકરાવો – ૧


==================================================


ગોદડિયો ચોરામાં ચર્ચા જામી છે. પાત્રો પોતાની વાત ને વ્યથા વરાળમાં ઢાળે છે.


કેજરીવાલ કકળે છે ને ભાજપ ભડકે છે .વાઢેરા ગોટાળાની ગોખલીમાં ભરાયા છે.


ખુર્શીદ બાબુની ખુરશી સંકટમાં આવી છે . એમ ભારતમાં ભાગદોડ જામી છે.


ગુજરાતમાં ચુંટણી માતાનું આગમન થઇ ગયું હોઈ સર્વે પક્ષો એમને વધાવવા


“વચનો રૂપી કંકુ ને વાયદા રૂપી ચોખા “ લઈને પોંખવા સજ્જ ધજ્જ થઈ ગયા છે.


ઉમેદવાર રૂપી મુરતિયા પક્ષની ઓફિસે પોતાના બહુગુણી બાયોડેટા મોકલવા


અધીરા થઇ રહ્યા છે . પોત પોતાના વ્હાલા નેતાઓને ભલામણ કરવા કહે છે.


કોંગ્રેસના  ઉમેદવારો  ” શંકર શક્તિ અર્જુન એન્ડ કંપની “ નાં ચક્કર લગાવે છે .


જયારે ભાજપ તરફી ઉમેદવારો ” નમો નમો “ જાપ જપતા યાત્રામાં પોતે કેટલો


માથાં રૂપી પ્રસાદ ધરાવ્યો છે એના આંકડા મોકલાવી રહ્યા છે.


ત્યાં જ અઠા બઠ્ઠાની જોડી પ્રવેશે છે સાથે કોદાળાજી ડોલતા ડોલતા પ્રવેશે છે .


કોદાળાજી કહે આ ચુંટણીઓ કંઈ ચુંટણી કહેવાય . ક્યાં પહેલા જેવી મઝા છે.


મેં કહ્યું  હા શું જમાનો હતો. એ લોકસભા ને વિધાનસભાની ચુંટણીઓ સાથે આવે.


એય  “૪૫ દિવસથી ૬૦ દિવસનો પ્રચારનો ગાળો હોય .”


લોકસભાનું બેલેટ પત્ર ગુલાબી હોય ને વિધાનસભાનું બેલેટ પત્ર સફેદ હોય.


જાત જાતના સુત્રો વહેતા થાય. ટાબરિયાં પણ શેરી ગામમાં સરઘસ કાઢે .


ગામના જે તે પક્ષના ટેકેદાર ટાબરિયાં ને ચોકલેટ ગોળીઓ કે ચવાણું ખવડાવે.


કનું કચોલું કહે ” અલ્યા ગોદડિયા શેનાં સુત્રો ?” “કેવા સુત્રો “


લોક લાગણીને માન આપે લોકોના દિલ સોસરવા ઉતરી જાય છતાંય કોઈની

લાગણી ના ઘવાય તેવા સુત્રોનો એ આદર્શ જમાનો હતો.


” લાલવા કે ખલવા જેવા કે અન્ય અપમાનજનક શબ્દોને ક્યાય સ્થાન નહોતું.”

મેં કહ્યું  આઝાદી બાદ ૧૯૫૨ ની પ્રથમ ચુંટણી થઇ તે સમયે કોંગ્રેસ સામે ગણ્યા


ગાંઠ્યા નહીવત જેવા પક્ષો મેદાનમાં હતા.


” કોંગ્રેસ નું ચુંટણી ચિન્હ  “બે બળદ ની જોડી “ હતું.


” અત્યારનો ભાજપ તે સમયે જનસંઘ હતો અને તેનું નિશાન  ” દીવો “ હતું.”


જયારે ૧૯૬૦ -૬૧ માં રાજાજી અને ભાઈકાકા તેમજ ઘણાખરા રાજવીઓએ મળી


” સ્વતંત્ર પક્ષની “ રચના કરી . તેનું નિશાન  ” તારો “  હતું.


રાજાજી એટલે આઝાદ ભારતના ૧૯૫૦ થી ૧૯૫૨ સુધીના પ્રથમ હિદી ગવર્નર જનરલ


તે સમય દરમ્યાન રાષ્ટ્રપતિ નહોતા હોતા.


રાજાજી એટલે ” રાજ ગોપાલાચારી ”  . રાજાજી એ ટુકું નામ હતું .


રાજાજી ગાંધીજીના વેવાઈ હતા.


સ્વતંત્ર પક્ષનો નારો હતો ” મુક્ત ધર્મ મુક્ત ખેતી ને મુક્ત વેપાર “


અરે ખાસ તો ૧૯૬૨ માં જયારે ઈંગ્લેડનાં મહારાણી ભારત આવી જયપુરની મુલાકાતે


જવાનાં હતા ત્યારે જ ” મહારાણી ગાયત્રીદેવી એ સ્વતંત્ર પક્ષમાં પ્રવેશ મેળવેલો તે


સમયે વડા પ્રધાન પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ અવાચક બની ગયા હતા.”


પંડિત જવાહરલાલ નહેરુ સામે ઉતર પ્રદેશના ફૂલપુર મત વિસ્તારમાંથી કાયમ ચુંટણી


લડતા ડો. રામ મનોહર લોહિયા હારી જતા પણ પંડિતજી કહેતા “લોહીયાજી આપ રાજ્યસભામાં


જરૂર આવજો જેથી અમને ટોકી શકે  રોકી શકે અને સાચો રાહ બતાવી શકે.”


એક પેટા ચુંટણીમાં લોહીયાજી જીતીને લોકસભામાં પહોચ્યા ત્યારે પંડિતજી હસતા હસતા બોલ્યા


” લોહીયાજી આખરે આપ આવી પહોચ્યા ખરા . આપનું સ્વાગત છે કેટલા મતે જીત્યા “


” લોહીયાજી હસતા હસતા બોલ્યા પંડિતજી યહાં આપકે જો ચમચે બેઠે  હે ઉસસે દશ ગુને વોટસે


જીતકર આયા હું .  અબ મઝા આયેગા “. આવી નિખાલસ મીઠ્ઠી મજાક પણ થતી.


ગુજરાતમાં ૧૯૬૨ માં જયારે ચુંટણી જામી ત્યારે ઘણા સુત્રો વહેતા થયેલા .


જેમ કે ” બે બળદની જોડી તારા એ તોડી “ ” એક ધક્કા ઓર દો કોંગ્રેસકો ફેક દો “


૧૯૬૨ ની લડાઈ જયારે આપણે ચીન સામે હારી ગયેલા અને તેમાં કૃષ્ષ્ણ મેનન જે


સામ્યવાદી વિચારસરણી ધરાવતા હતા તે જયારે ચુંટણીમાં ઉભા રહેલા ત્યારે


” સાયકલ પંચર હોની જ પહિયે મેનન  ચી તંગડી ઉડની જ ચાહિયે “ જેવા સુત્રો આવેલા.


૧૯૬૭ની ચુંટણીમાં ગુજરાતને  દેશમાં કોંગ્રેસને સ્વતંત્ર પક્ષએ આંખે અંધારા લાવેલાં.


ગુજરાત વિધાનસભામાં ભાઈકાકાએ મુખ્યમંત્રી હિતેન્દ્ર દેસાઈને કહેલું મને ૨૪ કલાક


મુખ્ય મંત્રીનો ચાર્જ સોપો એ ૨૪ કલાકમાં હું નર્મદા બંધ બાંધી દઈશ.


જોકે ભાઈકાકામાં  એ સામર્થ્ય  હતું અને તે કરી બતાવત .


ભાઈકાકાને  ( ભાઈલાલભાઈ ધ્યાભાઇ પટેલ ) વલ્લભ વિદ્યાનગરની સ્થાપના કાળે તેમને


અને ભીખાકાકાને લીમડાની છાંયમાં ખાટલા  પર બેસી નિહાળવા એક જીવનનો અલભ્ય


લ્હાવો હતો એમ કહેવાતું.


એચ . એમ પટેલ ( હરુભાઈ મુળજીભાઈ )ને રૂબરૂ મળેલો છું. ભાઈકાકા તો એન્જીનીયર હતા .


અમદાવાદ મ્યુનીસીપલ કોર્પોરેશનના એન્જીનીયર રહી ચુક્યા છે .


“કાંકરિયા તળાવ અને બીજી એવી અનેક યોજના એમની અમદાવાદને  દેન  છે.”


તેમના વતન સોજીત્રામાં આઝાદી કાળથી ગટર યોજના કાર્યરત છે.


જયારે સક્કર બરાજ બંધ જે હાલ પાકિસ્તાનમાં છે તેનું નિર્માણ ભાઈકાકા એ કરેલ છે . તેમની


સાથે એચ. એમ પટેલ પણ હતા.


એક મઝાની પણ રસપ્રદ વાત એચ. એમ પટેલથી સમગ્ર ભારતમાં જાણીતા બનેલા મહાનુભાવ


ધંધુકાથી લોકસભાની ચુંટણી હારી ગયેલા.


વાત એમ બનેલી કે પોસ્ટર અને પડદા તેમ જ ભીંતો  પર ” હરુભાઈ મુળજીભાઈ પટેલ ” લખેલું.


કોંગ્રેસ પ્રજાને સમજાવતી  કે આ એચ એમ પટેલ નહિ પણ હરૂભાઇ એ જુદી વ્યક્તિ છે.


૧૯૬૦ માં ગુજરાતની સ્થાપના પછી ૧૯૬૨ની ગુજરાતની પ્રથમ ચુંટણીમાં રંગ અનેરો જામેલો.


બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલ દ્વિભાષી મુંબઈ રાજ્યમાં પ્રધાન હતા . તે સમયે નડિયાદ અને બીજે


તોફાનોમાં ગોળીબાર થયેલા અને નવ લોહિયા શહીદ થયેલા.


બાબુભાઈ જશભાઈ પટેલ ૧૯૬૨ માં ખંભાત મતવિસ્તારમાંથી કોંગ્રેસની ચુંટણી લડેલા .


તે સમયે નડિયાદથી યુવાનો મોટી સંખ્યામાં ખંભાત વિસ્તારમાં પ્રચાર માટે ઉમટી પડેલા.


તેઓ એક જ સૂત્ર પોકારતા ” ખોટો રૂપિયો ખોવાયો છે ને ખંભાતમાં આવ્યો છે “


જોકે આ કોઈ પક્ષ તરફથી નહિ પણ યુવા આક્રોશ હતો.


જયારે ૧૯૮૪ માં એચ એમ પટેલ સાહેબને મળવાનું થયેલું ત્યારે સ્વાભાવિક આવી વાતો દરમ્યાન


સક્કર બરાજ બંધમાં કેટલી માટી, રેતી, ઇંટો અને સિમેન્ટ વપરાયા  વિગેરેની રસપ્રદ વાતો કરેલી.


૧૯૬૯માં રાષ્ટ્રપતિની ચુંટણીમાં સત્તાવાર ઉમેદવાર નીલમ સંજીવ રેડી હતા ત્યારે


છેલ્લી ઘડીએ ઇન્દિરાજીએ ડો. વી. વી. ગીરી ( વરાહગીરી વેક્ટગીરી )ને ઉભા રાખી આત્માના


અવાજને અનુસરી મત આપવા કહેલું. એમાંથી કોંગ્રેસના  બે ભાગ પડી ગયેલા.


સંસ્થા કોંગ્રેસ અને ઇન્દિરા કોન્ગ્રેસ  ( કોંગ્રેસ આઈ )


“સંસ્થા કોંગ્રેસ નું નિશાન રેંટીયો કાંતતી સ્ત્રી હતું જયારે ઇન્દિરા કોંગ્રેસનું નિશાન ગાય વાછરડું”


૧૯૭૧ માં જયારે લોકસભાની ચુંટણી આવી ત્યારે કોંગ્રેસ આઈ તરફથી સૂત્ર વહેતું થયેલું


” ઈન્દિરાજી આઈ હે નઈ રોશની લાયી હે “


તે સમયે સંજય ગાંધી રાજકારણમાં રસ લેતા એટલે લોકો ગમ્મતમાં સંજય ગાંધીને


” ગાયનું વાછરડું “


જોકે તે સમયમાં એટલેકે લગભગ ૧૯૮૦ સુધીના સમય ચક્રમાં વ્યક્તિગત આક્ષેપો અને નિમ્ન


કક્ષાના આક્ષેપોનું પ્રમાણ નહીવત હતું.

 

 

હાટકો=  આ ભવ્ય ભારતના મહાન નેતાઓ માટે  આમ જ કહેવાય


” તુમસે હી ઇસ વતનકી જાન હેં 


તુમસે હી ઇસ વતનકા  ઈમાન હેં


જહાં તુમસે  હી ફૂલ ખીલતે હેં દોસ્તો

ઉસી સર જમીંકા નામ હિન્દુસ્તાન હેં “


==============================================


સ્વપ્ન જેસરવાકર

ચમકારા ચટણીના (ચુંટણી)… કવિતા


ચમકારા ચટણીના  (ચુંટણી)… કવિતા

===============================================

મિત્રો ઘણું ખરું કોમ્પ્યુટર રીપેર થઈગયું છે તો હવેથી આપના
 
બ્લોગની સફરે આવી શકીશ.

===============================================



ચુંટણી નગારાં ગુજરાતમાં જોર શોરથી વાગી ચુક્યા છે . આ ચુંટણીની

અસર ને રંગત ચટણી જેવી ખાટી મીઠી ને ચટપટી હોય છે એના સંદર્ભમાં

થોડું રમૂજમાં લખેલ છે આશા છે કે આપને ગમશે.

===============================================

ચટણી આવી ચટણી આવી રુમઝુમ કરતી ચટણી આવી


ચટણી આવી ચટણી આવી  ધમધમ કરતી ચટણી આવી 


રંગબેરંગી લાલ પીળી લીલી ધોળી ને કાળી ચટણી આવી


ભાતભાતના રંગો ને  ગજબના જંગો  લઇને  ચટણી આવી

 

======================================================

ચટણી આવે શું લાવે ?

ચમકતી દમકતી વાતો ને  લાવી બીજું ચટણી  શું શું  લાવી ?


વાયદાને વચનો લઈને આવી પૈસાને દારૂ રેલમછેલ લાવી


સભા સરઘસો રેલી ને સાથે  હાથ જોડવાની મુખમુદ્રા લાવી


ઘર ઘર ને સમાજ કે ગામ શહેરમાં ઝઘડાનાં કારણોને લાવી

 

=======================================================

ચટણી શું શું કરાવે  ?

ચટણી પોતાની ચોક્કસ જીતના સરવાળા કરાવે


વિરોધી ઉમેદવારની હાર માટે  બાદબાકી  કરાવે


અપક્ષો ઉભા રાખીને મતદાનનો ભાગાકાર કરાવે


અને જે જીતે એ પોતાની સંપતિનો ગુણાકાર કરાવે

 

==================================================

ચટણીમાં શું શું નડે ?

આદર્શ આચાર સંહિતાનો અમલ જ નડે


અપક્ષ ઉમેદવાર કેરો  કરિશ્મા પણ નડે


પાંચ વર્ષમાં ના લીધેલી મુલાકાત  નડે


જ્ઞાતિ સમાજ કેરા  સમીકરણો પણ  નડે

 

===========================================

 


ચટણીમાં કોણ કોણ ભીંજાય ?

ચટણીમાં ભાજપનાં ભજિયાં પણ ભીંજાય


ચટણીમાં કોંગ્રેસની કચોરીઓ પણ ભીંજાય


ચટણીમાં પરિવર્તનના પકોડાં પણ ભીંજાય


ચટણીમાં સમાજવાદીનાં સમોસાં જ ભીંજાય


બહુજન સમાંજ્વાદીના બટાકા વડાં ભીજાય


અપક્ષોનું મિક્સ ફરસાણ ને ભેલપૂરી ભીંજાય

 

==============================================

ચટણી કેવી લાગે ?

ચટણી ખારી પણ લાગે


ચટણી ગળી પણ લાગે

ચટણી ખાટી પણ લાગે


ચટણી મોળી પણ લાગે


ચટણી  કુટુંબ પણ ભગાવે


ચટણી ભાઈબંધી તોડાવે

 

=========================================

ચટણી કેવા કેવા અનુભવ કરાવે ?

ચટણી  જાત જાતના તો  અનુભવો  કરાવે


સગા સબંધીઓ કંઈક ઊંચા નીચા કરાવે

પાયલુંય ના ઉપજે તેવાઓ લાખો  માંગે


ચટણી જ જીતાવે ને કદી ચટણી જ  હરાવે

એ જીતેલાને સહુ કોઈ  ” હાર “  જ પહેરાવે


“ગોવિંદ ” ગતકડાંમાં ચટણીનો  રાગ ગાવે

=========================================


સ્વપ્ન જેસરવાકર

ગોદડિયો ચોરો… ” કોદરા લાવું કે કોદરી “


ગોદડિયો ચોરો… ” કોદરા લાવું કે કોદરી “

===================================================

મિત્રો હમણાં કોમ્પ્યુટરમાં ખરાબી હોઈ આપના બ્લોગમાં આવી શક્યો નથી .

મારા બ્લોગમાં બે ” ગોદડિયા ચોરાના હપ્તા ને કાવ્ય ” કેજ્યુલમાં મૂકી દીધા

હોઈ પ્રગટ થશે . જલ્દી મારું કોમ્પ્યુટર વર્ક કરતુ થઇ જશે એવી આશા છે .

આપ સર્વેની ક્ષમા યાચના સહ…..

=======================================================

ગોદડિયો ચોરો જામ્યો છે . જાત જાતની યાત્રોનું જોર જામ્યું છે .

ભદો ભૂત માથું ધુણાવતો પ્રવેશ કરે છે . બિચારો બાપડો થઇ ગયો છે.

મને કહે અલ્યા ગોદડિયા પેલું તું ” કોદરા લાવું કે કોદરી “ એ વાત કહેવાનો

હતો એ મને વિગતવાર સમજાય.

મેં કહ્યું ભાઈ આ એક કહેવત જેવું છે અને સત્ય ઘટના છે. પેલી કહેવત તો

તમે સાંભળી જ હશે કે

” અમલદારની આગળ નહિ ને ગધાડાની પાછળ નહિ “

એ બેય વારંવાર લાત જ મારે એવી આ વાર્તા છે.
 
“આ વાર્તા લગભગ  ૧૯૫૫થી  ૧૯૫૭ની આસપાસની છે “.

આણંદ જીલ્લામાં  પેટલાદ તાલુકો આવેલો છે . જોકે તે સમયે ખેડા જીલ્લો હતો.

પેટલાદમાં એક મિલ માલિકે બનાવેલ ટાવર હજુ પણ આજની તરીકે હયાત છે .

તે ટાવર પાસે એક  મોટી ડેલી  ” (અત્યારે જેમ વિલા કે બંગલો હોય છે તેમ )” હતી.

એક વિશાળ જગ્યામાં પથરાયેલી ડેલી બે માળની હતી . સુંદર કોતરાયેલ મોર અને

બીજા પક્ષીઓ તેમજ લાકડામાં અલભ્ય કોતરણી હતી.

ડેલીમાં પ્રવેશવા એક મોટો દરવાજો જતો.ત્યાં” મગનભાઈ જોરાભાઈ પટેલ” રહેતા હતા .

બધા ગમ્મતમાં એમને ”  મજો પટેલ “ કહેતા. આમ હતા તો ખુબ દયાળુ ને ભક્તિ ભાવથી

ભરેલા. ખુબ મોટા જમીનદાર પણ હતા.
 
શરીરનો  બાંધો પડછંદ . છએક ફૂટની ઉંચાઈ ભરાવદાર ચહેરો ને લીંબુની ફાડ જેવી
 
મોટી આંખો અને મોટી જાનદાર શાનદાર એવી મૂછો.

આ મગનભાઈની કાણીસા ગામે ઘણી જમીન આવેલી હતી . પેટલાદથી  ધર્મજ ચોકડી

રહીને વિરસદ , બામણવા પછી જલુંધ પીપળોઇ આવે ત્યાર પછી અડધો કિલોમીટર

જાવ તો કાણીસાનું પાટિયું આવે ત્યાંથી ત્રણેક કિલોમીટર ચાલો તો કાણીસા ગામ આવે.

ખંભાત ત્યાંથી  છએક કિલોમીટર  દુર આવેલું છે .

આ કાણીસા ગામમાં પેટલાદના મજો પટેલની ઘણી બધી જમીન આવેલી હતી .

કાણીસા ગામના ખેડૂતોને જમીન ખેડવા માટે આપેલી છે. વરસાદ ઓછો પડે એટલે તે સમયે

ઓછા વરસાદમાં પાકતો પાક એટલે કોદરા .” રાઈના દાણા જેવા કોદરા આમ તો છીંકણી

રંગના હોય પણ તેને ભરડવામાં આવે તો સફેદ કલરની કોદરી નીકળે “.

“ડાયાબીટીશના રોગવાળા હાલ પણ કોદરીનો ભાત બનાવી જમે છે.

કોદરા દિવાળીની આસપાસ વાવી દેવામાં આવે છે ને લગભગ હોળી ધુળેટીના સમયે પાકે છે.

ધોમ ધખતા તાપના સમયે કોદરા પાકે એટલે લગભગ ઢીંચણ સુધી તેનો છોડ થયા તેને કાપી
 
લેવામાં આવે ટોચના છેડે ડાંગરની જેમ કોદરાની લહેરખી  લાગેલી હોય છે .

તે સમયમાં ટ્રેક્ટર કે બીજી સુવિધાના અભાવે તેનો બળદ ફેરવીને પગર કરવો પડે.

” પગર એટલે કોદરાના ઘાસ ને કઠણ જમીન ઉપર પાથરી ચાર પાંચ કે છ બળદોને સાથો સાથ

બાંધી ગોળ ગોળ ફેરવવામાં આવે . બળદના પગની ખરીઓથી ઘાસથી  કોદરા છુટા પડે “.

આમ આખી રાત બળદો ફરે ને વહેલી સવારે ઘાસના ચિપ ખેંચી લેવામાં આવે તો નીચે કોદરા

પડી રહે . કોદરા બાજુ પર કાઢી ફરીથી ઘાસ ઉપર બળદો ફેરવવામાં આવે ને ફરી તેજ ક્રિયા

દ્વારા કોદરા કાઢવામાં  આવે ને ચાદર બાંધી ઉપણવામાં આવે જેથી કચરો અને ધૂળ ઉડી જાય.

” ગોદડીયાજી ને આ બધી પગર, ઉપણવા જેવી  પ્રવૃત્તિ જાતે કરી ચુક્યા હોઈ જાત અનુભવ છે ”

હવે ઉનાળાનો  દિવસ હોય ગરમી અસહ્ય હોય ધૂળ જેવી રજોટી ઉડતી હોય ખેડૂતો બીમાર થઇ

જાય એ સ્વાભાવિક છે.

હવે કાણીસા ગામના ખેડૂતોને પોતાનો ભાગ કાઢી લઈને કોદરા ગાડામાં ભરીને પેટલાદમાં

મજો પટેલને ઘેર નાખવા જવું પડતું.

કાચા રસ્તા ધૂળિયા ને ખાડા ટેકરાવાળા રસ્તા હોય તો પેટલાદ જતા લગભગ એક દિવસ થઈ જાય.

“ગોદડિયો ૧૯૭૨માં ગાડું લઈને ખંભાત ગયેલ ત્યારે પેટલાદથી ખભાત જતાં છએક કલાક લાગેલા.”

એક ખેડૂતો પગરની ધૂળ ને આકરા તાપથી બીમાર થઇ ગયા હોઈ  એ મનોમન ભાંગી પડ્યા હોય પણ

” બિલાડીના ગળે ઘંટ કોણ બાંધે “ એ ન્યાયે મૂગે મો બધા સહન કરતા હતા.

ગામના ત્રીસેક ખેડૂતો આ અંગે શું કરવું તે અંગે ભેગા થઇ વિચાર  કરતા હતા .

ત્યાં કાણીસા ગામનો વાળંદ શનો આવી ચડ્યો . બધા એને ” શનો સલેપાટ “ કહેતા.

બધા ભેગા મળી ચર્ચા કરતા હતા ત્યાં આવીને શાનો સલેપાટ કહે બાપુ શેની ચિંતામાં છો ?

બધા કહે આ માંદગી  ને બળદો પણ થાકી છે . આ કોદરા પાછા પેટલાદ નાખવા જવાનું !

શનો સલેપાટ કહે બાપુ એમાં શું હું પેટલાદ જઈશ ને  કઈશ પણ !!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

“મારું કૈક કરો તો હું જઈને કઈ આવું કે કોદરા જોઈએ આવીને લઇ જજો “

બધાય ખેડૂતો કહે જો તું જઈને કઈ આવે તો બધાય તને બબ્બે મણ કોદરા આપીશું.

શનો સલેપાટ તો મનમાં હરખાઈ ગયો ને વિચારવા લાગ્યો ” અધધ આટલા બધા કોદરા” !!!!!

એતો  ઘેર જઈને એની સંતુડીને કે’વા લાગ્યો ‘ આપણો દન ફરવાનો છે .” હાઈઠ મણ કોદરા આવશે”

સંતુંડીએ ઢેબરા ગોળનો ગઠ્ઠો ને ડુંગરીનો ડટ્ટો લૂગડામાં બધી દીધો. શનાને આખી રાત ઊંઘના આઈ .

  ” હવારે વે ‘ લો મ્હરકે એણે બેએક વાગે તો પેટલાદની વાટ પકડી.”

શાનો સલેપાત જયારે પેટલાદ પહોંચ્યો ત્યારે  બપોરનો એક વાગી ગયો હતો.

શનો જયારે મજો પટેલની  ડેલીએ  પહોચ્યો ત્યારે બાપુ જમીને આરામ ફરમાવતા હતા.

નોકરો ને પૂછ્યું કે બાપુ ક્યારે જાગશે તો જવાબ મળ્યો સાંજના ચારેક વાગે બાપુ જાગશે.

શનો તો ઢેબરા ગોળ ને ડુંગળી ખાઈ પાણી પીધું ને બજારમાં લટાર મારવા નીકળ્યો .

ઢબુ પૈસાનાં ભજીયાં લઇને તોડી ખાધાં. ટાવરમાં સાડા ત્રણ નો ટકોરો પડતા કોઈને ટાઇમ પૂછી

મજો પટેલની ડેલીએ આવા નીકળ્યો.

કુદરતનું કરવું કે બાપુ જાગીને ઉપલી મેડીએથી મોઢું ધોતા હતા ને કોગળા કરતા હતા.

તેજ  સમયે શનો ડેલી ઉધાડી  અંદર પ્રવેશ્યો અને આજુબાજુ ઉપર નીચે ડાફોળીયાં મારવા લાગ્યો.

આ નવતર પ્રાણીને જોઇને બાપુ એકદમ તાડૂક્યા .

“કોણ છે લ્યા તું ?   કેમ આમતેમ ડાફોળીયાં મારે છે ?  કેમ આવ્યો છે ?  શું કામ છે ? “

આમતો બાપુનો કરડાકી ભર્યો ચહેરો અને લાલઘુમ આંખો ને મોટી મૂછો જોઇને શનો ગભરાયો .

શનો સલેપાટ કહે ” બાપુ હું  કોણીહેથી આયો સુ પૂછવા કે “,    “કોદરા લાઈએ કે કોદરી “

બાપુ કહે ગધેડાઓ ” અહીં કોણ ભરડવા નવરું છે જાવ  હવેથી કોદરી જ લાવજો “

શનાને થયું કે “મારું વા’લુ આતો જબરું થયું ન્યાં  કોદરા નઈ મળે ને કોદરીનું જાણી મારું આવી બનશે “

શનો તો ફફડતા હૈયે કાણીસા ભેગો  થઇ ગયો પણ ગામમાં રાતના અંધારામાં પેસી ગયો .

બે દિવસ થયા પેલા ખેડૂત પટેલો ભેગા થઈને વિચારે કે આ શનો સલેપાટ દેખાણો નહિ .
.
ત્યાં ગામનો રાવણીયો ( જુના જમાનામાં મુખી કે સરપંચ પંચાયતમાં નોકરીએ જેને રાખે તેને રાવણીયો )

કહે આજે હવારે મેં એને જંગલ ( જુના જમાનમાં ગામના ખેતરો  કે બાવળીમાં સંડાસ જવાની ક્રિયા ) જતા

જોયો હતો. બે દિવસથી આવી ગયો છે. ગામના પટેલો રાવણીયાને કહે જા એને અત્યારે જ ઝાલી લાવ .

રાવણીયો શના સલેપાટ ઘેર ગયો ને બુમ પાડી તો શનો કોઠીમાં ભરાઈ ગયો હતો.

સંતુડી કહે “કાલના આયા તારના મૂંગા મંતર થઇ ગયા છે ને વારે વારે રડવા જેવા થઇ જાય છે” !!!!!!!!!!!

રાવણીયો શનાને પકડીને ગામના ચોરે લાવ્યો.

બધા પટેલોએ પૂછ્યું શના કાલનો આવ્યો તો સમાચાર આપવા દેખાયો કેમ નહિ ?

શનો પોક મુકતો જાય ને કહેતો જાય ” બાપુ એ મોટા બાપુએ તો ભારે કરી હોં  કહે કોદરી મોકલજો “

પટેલો કહે એમ કેમનું થયું શનો કહે ” હું  ડાફોળિયાં મારતાં ડેલી ગયો ને બાપુ હમજ્યા કે કોઈ ચોર છે “

એમને મને” હત્તર હવાલો કર્યા. કેમ આયો લ્યા ?” કોણ છું ? શું કામ છે ? ડાફોળિયાં કેમ મારે છે ?”

હું ગભરાય જ્યો ને મારાથી બોલી ગયું “બાપુ કોદરા લાવીએ કે કોદરી એવું મને પૂછવા મોકલ્યો  છે “

ગામના પટેલોએ બે બે તમાચા શના સલેપાટને ઠોકી દીધા . ને બધા એક સાથે બોલી ઉઠ્યા.

“અલ્યા અમે વળી તને ચ્યોં  આ પૂછવા મોકલ્યો ”

“દર વર્ષે કોદરા નાખી આવતા હવે દર વર્ષે કોદરા ભરડાવી કોદરી મોકલવાની થઇ અક્કલના ઓથમીર “

” આના  કરતાં તને ના મોકલ્યો હોત તો હારું થાત “

જો કોઈ કામ અંગે કોઈને મોકલવાનો થાય તો સમજુ ને વિચારવંત માણસને મોકલવો .

એમ તારે મીટીંગમાં  બધાયની  જેમ હાહો જ કરવાની  હતી મોટા ઉપાડે પાંચસો માણસો લાવીશ એવું

કહેવાની જરૂર નહોતી. સમજ્યો ?

ત્યારથી એક કહેવત ઉભી થઇ કે ” કોદરા લાવું કે કોદરી “ એમ પૂછવું નહિ . કોદરા  જ મોકલી દેવાના .

એમને ભરડવા હોય તો ભરડે નહિ તો જખ મારે .

હાટકો –    ”  અધિકારીની આગળના જઈએ એ કલમના ગોદાથી કરે વાત

                    ને પ્રધાનોની પાછળ નહિ એતો  મત લીધા પછી મારે લાત “

=======================================================================

સ્વપ્ન જેસરવાકર

ગાંધી સોરઠો….. ( ગાંધી ગીત- કાવ્ય )


ગાંધી  સોરઠો…..  ( ગાંધી ગીત- કાવ્ય )

 

====================================




આવતી કાલે બીજી ઓક્ટોમ્બર એટલે જગતને સત્યાગ્રહનું

અમોઘ હથિયાર આપી હિન્દુસ્તાનને રક્તવિહીન ક્રાંતિ દ્વારા


આઝાદીનું અમુલખ ફળ અપાવનાર મહામાનવ મહાત્મા


ગાંધી બાપુનો જન્મ દિન .


=========================================

 

હે પોરબંદર  ગામ સુદામાપુરી 

 

                                ધન્ય  મોહન કરમચંદ નામ  ધરી.

 

હે  સાબરમતીને કાંઠે સંત જ ઉભો

                               એક   કાચા સુતરનો તાર  જ  ધરી.

 

હે   હિંદનો  જ  લાડકવાયો   બની

 

                                 દિલમાં  દેશ  તણી  દાઝ  જ    ખરી

હે એને  આશરો એક ભારત માત તણો

 

                               એણે  આઝાદી નો   જ ગોળો ઘડ્યો.

 

હે  નવખંડમાં ગાજતો ઘૂમતો  ઘૂમતો 

 

                                જઈને   વિલાયત  વચ્ચે  જ પડ્યો

 

હે વિજ્ઞાની વકીલોએ  ગોળાની ગાંઠ ઉકેલી

 

                               ને  જોયું   બરાબર  જ  ધ્યાન   ધરી

 હે એમાં  આઝાદીની અમૂલખ હતી

 

                              એક   ભારત   ભૂમિની  જ કંકોતરી.

 

હે  વાંચતા  સહુ  વિચારે   વળિયા

 

                               આ   તો   ત્રણ  શબ્દની આંટી  ખરી.

 

હે ભારત ભૂમિના સંતે    એમાં

 

                             પછી મોહન કરમચંદ  સહી  જ  કરી.

 

==================================

 

 

ત્રણ શબ્દ   એટલે ==   આઝાદી

================================

 

સ્વપ્ન  જેસરવાકર